15 May 26 - Cum 7:00:am
E-Mail
Koyu Açık
Arama
Twitter

Blog Post

Fikir Yorum > Articles by: Mehmet Ali Dinc
Mehmet Ali Dinc
Fikir yorum
0
28

Muvâfakât Okumaları: Vaz’i Hükümlerin Üçüncü Türü: Engel (Mani) 2. Mesele

Bu bölüm İmam Şâtıbî’nin el-Muvafakat adlı eserinde “vaz’î hükümler” başlığı altında yer alan “mani” (engel) kavramının Şari’ (Allah) açısından ne ifade ettiğini açıklamaktadır. Önceki meselede Şari’in sebep ve şartlar üzerindeki muradı ele alınmışken; burada, bu sürecin işleyişini durduran “mani” unsuru, hükmün varlık-yokluk dengesi üzerinden analiz edilmektedir. Mani (Engel) Kavramı ve Şari’in Maksadı Şari’ Teâlâ’nın mani’ler […]

Devamı
Mehmet Ali Dinc
Fikir yorum
0
56

Vaz’i Hükümlerin Üçüncü Türü: Engel (Mani) 1. Mesele

Vaz’i hükümlerin (şer’i sebep ve sonuçlara bağlı hükümlerin) ilk iki türünden birincisi sebep (gerekçe), bir hükmün varlığını sağlayan temel işarettir; örneğin güneşin batması akşam namazı hükmünün doğmasına yol açar. İkincisi olan şart (koşul) ise, bir hükmün geçerli olabilmesi için mutlaka bulunması gereken ancak o hükmün aslına dahil olmayan dış etkendir; örneğin namazın geçerli olması için […]

Devamı
Mehmet Ali Dinc
Fikir yorum
0
111

Muvâfakât Okumaları: Vaz’i Hükümlerin İkinci Türü “Şart” 8. Mesele

Şer’î hükümlerin şart konusu; şartın tanımı yapılarak, varlığıyla hükmün varlığının değil, yokluğuyla hükmün yokluğunun kesinleştiği; ardından şartın hükmün sebebinden farkı; şartların kaynağı bakımından yapılan ayrımda, Şâri’ tarafından belirlenen şer’î şartlar ile mükellefin iradesiyle oluşturduğu ce’lî (kişi iradesiyle oluşan) şartlar arasındaki mahiyet farkları ele alındı. Şartın hem aklen hem de şer’an mümkün olması ve meşrut (şarta […]

Devamı
Mehmet Ali Dinc
Fikir yorum
0
61

Muvâfakât Okumaları: Vaz’i Hükümlerin İkinci Türü “Şart” Yedinci Mesele

Şer’î hükümlerin   şart konusu, şartın tanımı yapılarak, onun mevcudiyetiyle hükmün varlığının değil, yokluğuyla hükmün yokluğunun kesinleştiği; ardından şartın hükmün sebebinden farkı; şartların kaynağı bakımından yapılan ayrımda, Şâri’ tarafından belirlenen şer’î şartlar ile mükellefin iradesiyle oluşturduğu ce’lî (kişi iradesiyle oluşan) şartlar arasındaki mahiyet farkları ele alındı. Şartın hem aklen hem de şer’an mümkün olması ve meşrut (şarta bağlanan şey) ile arasında makul bir […]

Devamı
Mehmet Ali Dinc
Fikir yorum
0
94

Muvâfakât Okumaları: Vaz’i Hükümlerin İkinci Türü “Şart” Altıncı Mesele

Şer’î hükümlerin ayrılmaz bir parçası olan şart konusu, Altıncı Mesele’ye gelene dek şu temel eksenlerde şekillenmiştir: İlk olarak şartın tanımı yapılarak, onun mevcudiyetiyle hükmün varlığının değil, yokluğuyla hükmün yokluğunun kesinleştiği vurgulanmış; ardından şartın hükmün sebebinden farkı ortaya konulmuştur. Şartların kaynağı bakımından yapılan ayrımda, Şâri’ tarafından belirlenen şer’î şartlar ile mükellefin iradesiyle oluşturduğu ce’lî (kişi iradesiyle […]

Devamı
Mehmet Ali Dinc
Fikir yorum
0
102

Muvâfakât Okumaları: Vaz’i Hükümlerin İkinci Türü “Şart” 5. Mesele

Fıkıh usulünde hükmün oluşum süreçlerini ele alırken daha önce üzerinde durduğumuz ilk dört meselede; niyetin ameller üzerindeki belirleyici gücünü, şer’i hükümlerin amaçlarına uygun şekilde yerine getirilmesinin önemini, neden-sonuç ilişkisinin hukuki dayanaklarını ve tekliflerin kullar üzerindeki bağlayıcılık sınırlarını incelemiştik. Bu temel yapı taşlarını yerine koyduktan sonra, şimdi beşinci meselede; bir sonucun ortaya çıkması için gereken “şart” […]

Devamı
Mehmet Ali Dinc
Fikir yorum
0
134

Muvâfakât Okumaları: Vaz’i Hükümlerin İkinci Türü “Şart” 4. Mesele

DÖRDÜNCÜ MESELE: Şart ve Meşrut İlişkisi Bu bölümde, şart (bir hükmün gerçekleşmesi için gereken ön koşul) ile meşrut (şarta bağlı olan hüküm) arasındaki ilişkinin, tıpkı sıfat (özellik) ile mevzuf (nitelenen varlık) arasındaki ilişki gibi olduğunu; şartın, meşrutun bir parçası olmadığını açıklamamız gerekir. Bu konudaki dayanağımız, şer’i şartların istikra (tümevarım/ayrıntılı inceleme) yöntemine tabi tutulmasıdır. Şer’i Şartların […]

Devamı
Fikir yorum
0
125

Muvâfakât Okumaları: Vaz’i Hükümlerin İkinci Türü “Şart” 3. Mesele

Üçüncü Mesele Bu bölüm, İslam hukuku (fıkıh) ve usulü açısından “şart” kavramını üç temel kategoriye ayırarak açıklıyor. Şartların Sınıflandırılması Şartlar, dayandıkları temele göre üç ana gruba ayrılır: 1. Akli Şartlar Mantıken olması gereken, aklın zorunlu gördüğü şartlardır. Örneğin; bir insanın bir şeyi bilmesi (ilim) için hayatta olması gerekir. Benzer şekilde, bir kişinin dini sorumluluklarla (teklif) […]

Devamı
Mehmet Ali Dinc
Fikir yorum
0
170

Muvâfakât Okumaları: Vaz’i Hükümlerin İkinci Türü “Şart” 2. Mesele

İkinci Mesele: Sebep, İllet ve Mani Kavramları Bu kitapta “şart” terimiyle neyi kastettiğimizi açıkladığımız gibi; sebep, illet ve mani (engel) kavramlarından da ne kastettiğimizi netleştirmemiz gerekir: 1. Sebep (Gerekçe) Sebep, bir hukuki hükmün uygulanabilmesi için, o hükmün temelindeki amacın bir gereği olarak dinen belirlenen dayanaktır. Örneğin; bir kimsenin zenginlik ölçüsü olan nisaba malik olması, zekat […]

Devamı
Mehmet Ali Dinc
Fikir yorum
0
165

Vaz’i Hükümlerin İkinci Türü “Şart” 1. Mesele

İslam hukuk usulünde (fıkıh usulü) “vaz’i hükümlerden” biri olan şart kavramı tanımlanıyor.   Vaz’i hükümlerin ikinci kısmını oluşturan “şart” konusu sekiz mesele halinde incelenecektir. Birinci Mesele: Şartın Tanımı ve Mahiyeti Bu kitapta “şart” ile kastettiğimiz şey; bir amacın (hikmetin) veya bir hükmün gerçekleşmesi için, o hükmün bağlı olduğu ana unsuru (meşrutu) tamamlayan bir nitelik konumunda […]

Devamı