Osmanlı modernleşmesi, Tanzimat, I. Meşrutiyet ve II. Meşrutiyetle birlikte ağır ama çok yoğun bir dönemin ardından, bir daha geri dönüşü mümkün olmayan eşiğe geldi. 22 Temmuz 1908’de ilan edilen II. Meşrutiyetle birlikte hemen hemen her şey yerinden oynadı. Birçok kadim unsur yüzyıllarca varlığını sürdürdüğü mevki, makam ve konumundan başka bir yere taşındı. Devletin, toplumun, erkeğin, […]
Osmanlının son dönemi Şeyhülislamlarından Mustafa Sabri Efendi, hakkında olumlu olumsuz birçok söylentinin çıktığı, temsil gücü yüksek şahsiyetlerindendir. Mustafa Sabri’nin, sürekli reddiye yazan yönü öne çıkarılmış fakat çalkantılarla geçen siyasi tercihlerine yönelik ciddi ve derinlikli araştırmalar ne yazık ki yapılmamıştır. II. Meşrutiyetin ilanıyla birlikte İttihat ve Terakki kadrolarından Tokat mebusu olarak meclise girmiştir. Kendisinin başını çektiği […]
Yakın tarihimizde Mustafa Kemal Atatürk’le başlayan lider kültü, günümüze kadar hız kesmeden gelmiştir. Özellikle siyasi yapılanmalarda başa gelen liderlere, kayıtsız itaat edilmesi, Allah’a rağmen doğruyu yanlışı, haramı helali onların belirlemesi, lider kültünün devam ettiğini göstermektedir. “O, insanı bir damla sudan yarattı. Fakat bakarsın ki (insan) Rabbine apaçık bir hasım oluvermiştir.”(1) “Gaziye, İran’da mefkure, Çin’de sanem, […]
Mustafa Sabri Efendi bilindiği gibi II. Meşrutiyet döneminin etkin isimlerindendir. 1869 Tokat doğumludur. II. Meşrutiyet döneminde Tokat mebusu olarak Meclis-i Mebusan’da bulunmuştur. İttihat Terakki’nin Abdülhamit’e karşı muhalefetinde çağdaşları olan ulema gibi O da İttihatçıların safında yer almış, meşrutiyetin ilanında önemli rol oynamıştır. Kısa bir süre sonra İttihatçıların uygulamalarından büyük rahatsızlık duyarak bu yapıdan kopup uzaklaşmıştır. […]
Cumhuriyet, bir memlekette bütün milletin hâkimiyete iştirak ettiği siyasi idare biçimi olarak tanımlanmaktadır. Modern dönemde doğuya ve batıya ait kadim metinlerde geçen anlamı ve mahiyeti itibarıyla alakası yoktur. Yani kısaca denilecek olursa, hâkimiyetin kutsal olandan (Tanrıdan – Allah’tan) alınıp halka verilmesidir. Devleti yönetecek siyasi erkin, dolaylı olarak halk, doğrudan olarak halkın temsilcileri tarafından paylaşılmasıdır. Bu […]
Yakup Döğer
