Kaynaklara göre her ulus devlet, aslında bir imparatorluktan koparak meydana geldiği için tarihsel olarak her zaman bir korku içinde yaşamıştır. Bu korku hali sadece belirli bir ülkeye özgü değil, Batı dahil dünyadaki tüm ulus devletler için geçerli olan genel bir durumdur.
Batı’daki ulus devletlerin de başlangıçta bir ümmetin parçası olduğu ve bu yapıdan parçalanarak ayrıldıkları gerçeği genellikle gözden kaçırılmaktadır. Modernlik süreci, bir bakıma bir ümmetin kendi içinde yaşadığı çatışmanın, kendi diniyle hesaplaşmasının ve bu dinden uzaklaşmasının hikayesidir.
Bu korkunun temelinde yatan unsurlar şu şekilde detaylandırılabilir:
- İmparatorluk Mirasından Kopuş: Ulus devletler, daha geniş ve kapsayıcı olan imparatorluk yapılarının dağılmasıyla kuruldukları için varoluşsal bir tedirginlik taşırlar.
- Zihinsel Yabancılaşma: Modern adımların getirdiği yeniliklerin ne olduğunu tam olarak anlamlandırmakta ve içinde yaşanılan gerçeği kavramakta zorluk çekilmektedir.
- Dışlayıcı Bakış Açısı: Bu süreçleri sadece “Batı” veya “Hristiyan dünyası” olarak yaftalayıp dışlamak, günümüzde yaşanan toplumsal değişimleri ve başımıza gelenleri anlamayı zorlaştırmaktadır.
Sonuç olarak, ulus devletlerin yaşadığı bu korku, onların parçalanmış bir bütünün (ümmetin veya imparatorluğun) içinden çıkmış olmalarından ve bu ayrışmanın getirdiği sürekli bir meşruiyet ve güvenlik arayışından kaynaklanmaktadır.
Abdurrahman Arslan