28 Şub 26 - Cts 9:09:am
Koyu Açık

Blog Post

Fikir Yorum > 2026 > Şubat

Budapeşte’de Süleyman Efendi’nin kütüphanesinin hikâyesi

1683’teki Viyana kuşatması ve Osmanlı topraklarının Avrupa orduları tarafından ele geçirilmesi sırasında birçok el yazması savaş ganimeti olarak Avrupa’ya taşındı. “Türkenbeute” diye adlandırılan bu eserler zamanla farklı şehirlerdeki kütüphanelere dağıldı. Bugün Süleyman Efendi’nin koleksiyonundan kalan onlarca yazma eser özellikle Bolonya ve Leipzig gibi şehirlerde bulunuyor. Bu araştırma yalnızca kayıp kitapların izini sürmekten ibaret değil. Osmanlı […]

Devamı

Muvâfakât Okumaları: Hükümlerin Birinci Nevi: Sebep – 14. Mesele

Meşru sebeplerin (hukuken geçerli nedenlerin) üzerine dolaylı olarak (zımnen) bazı hükümler bağlandığı (terettüp ettiği) gibi, meşru olmayan sebeplerin (gayrı meşru sebeplerin) üzerine de bazı hükümler bağlanır. Öldürme fiili üzerine kısas, diyet, köle söz konusuysa kıymetinin ödenmesi (tazmin) ve kefaret gibi hükümler doğar. Tecavüz/haksız saldırı (teaddî) tazminat ve cezayı; hırsızlık ise hem tazminatı hem el kesme […]

Devamı

Wilfred Scawen Blunt ile Cemaleddin Afgani

Bir Entelektüel ve Siyasal İttifakın Portresi İngiliz şair, diplomat ve siyasal aktivist Wilfred Scawen Blunt (1840–1922), 19. yüzyıl sonlarında Mısır ve Osmanlı coğrafyasıyla yakından ilgilenmiş, Arap dünyasında siyasal özerklik fikrinin en güçlü Batılı savunucularından biri olmuştur. Edebî kimliğinin yanı sıra İslam dünyasının geleceğine dair radikal görüşleriyle döneminin tartışmalı figürleri arasında yer alan Blunt, özellikle Osmanlı […]

Devamı

Dijital Ümmet: İnternet Çağında Dini Otoritenin Dönüşümü

İnternet çoğu zaman sadece bir iletişim teknolojisi olarak düşünülür. Oysa dijitalleşme, özellikle dini topluluklar açısından çok daha derin bir dönüşüm üretmektedir. Bu dönüşümü en kapsamlı biçimde inceleyen çalışmalardan biri Hashtag Islam: How Cyber-Islamic Environments Are Transforming Religious Authority (“Hashtag İslam: Siber-İslami Ortamların Dini Otoriteyi Nasıl Dönüştürdüğü Üzerine”)adlı eserdir. Çalışmanın yazarı Gary R. Bunt, internetin İslam […]

Devamı

Güvenli Acılara Üzülmek

Bir maymun yavrusu…Annesi tarafından terk edilmiş. Beton zemine kıvrılmış, tüylü bir oyuncak maymuna sarılıyor. O an dünya duruyor. Ekran başındaki milyonlar gözyaşını tutamıyor. Yorumlar akıyor: “Yüreğim parçalandı.” “Dayanamıyorum.” Oysa daha birkaç ay önce tüm ailesi İsrail’in Gazze yaptığı saldırılarda yok edilmiş bir çocuk görüntüsü düştüğünde hiç kimseden ses çıkmamıştı. Çocuğun yüzünde donmuş bir ifade. Ağlamıyor. […]

Devamı

Mustafa Sabri Efendi, Türkçe Tefsir Yazma Meselesi – 4

Mustafa Sabri Efendi ile edebiyatçı Ahmed Midhat Efendi arasındaki, Türkçe tefsir yazma tartışmaları, Mustafa Sabri’nin bu 4. makalesi ile sona ermiş gibi görünüyor. Sabri Efendinin yazdığı (3.) son makaleye, Ahmed Midhat Tercüman-ı Hakikat Gazetesinde karşı bir cevap yazar. Bunu gören Sabri Efendi de, adeta bir meydan okuyan bu kısa ve son makalesini, Millet Gazetesinde neşreder. […]

Devamı

İşid’i Bir Üst Akıl mı Kurdu? ( 2 )

IŞİD’in ortaya çıkışı hakkında kamuoyunda sıkça dile getirilen iddialardan biri, örgütün aslında bir “üst akıl” tarafından kurulmuş olduğu düşüncesidir. Ancak hem Müslüman araştırmacıların yazdığı reddiyeler hem de akademik çalışmalar incelendiğinde, bu açıklamanın genellikle ikna edici bulunmadığı görülür. Konuyla ilgili analizlerde hâkim yaklaşım, IŞİD’i dışarıdan tasarlanmış bir proje olarak değil; belirli tarihsel, siyasi ve ideolojik süreçlerin […]

Devamı

İşid’i Bir Üst Akıl mı Kurdu?

2014 yazında Musul düştüğünde dünya şaşkındı. Birkaç bin silahlı militan, Irak’ın ikinci büyük kentini neredeyse dirençle karşılaşmadan ele geçirmişti. Siyah bayraklar yalnızca bir şehrin üzerine değil, Ortadoğu düzeninin üzerine çekilmiş gibiydi. Peki bu yapı nereden çıktı? Gerçekten bir “üst akıl” projesi miydi, yoksa daha derin bir siyasal çöküşün ürünü mü? Bu soruya en sistemli yanıtı […]

Devamı

Ahmet Cevdet Paşa’nın Kur’an Tercümesi: 31 – Lokman Suresi

Ahmet Cevdet Paşa’nın Kur’an’ı Kerim’in metni ile birlikte tercümesi 1928 yılında Türk Neşriyat Yurdu tarafından yayınlanmış. Yakup Döğer Bey’in Latin alfabesine çevirisiyle; okuyucunun anlama zorluğu çekeceğini düşündüğümüz kelimeleri parantez içinde sadeleştirerek yayınlıyoruz. (Bu Latin alfabesine çevirinin orijinal Osmanlıca metnine ARŞİV bölümünden ulaşabilirsiniz.) https://fikiryorum.net/arsiv/ahmet-cevdet-pasa-kuran-kerim-meali-osmanca-1/) 31- Cevdet Paşa Meali – Lokman Suresi Mekke’de nazil olmuş, 34 ayettir. […]

Devamı

Kendi Düşüncesinin Kaçkını Olmak: Türkiye İslamcılığı Nereye?

Kendi Düşüncesinin Kaçkını Olmak: Türkiye İslamcılığı Nereye? 90’ların Türkiye’sinde İslamcılık yalnızca bir siyasal duruş değil, bütüncül bir “dünya tasavvuru” idi. Hayatın her alanını dönüştürme iddiası taşıyor; ekonomiden hukuka, eğitimden sanata kadar toplumsal düzenin İslam’ın emir ve ilkeleri doğrultusunda yeniden inşa edilmesini savunuyordu. O dönemin İslamcıları mevcut sistemi eleştirmekle yetinmiyor, onun yerine tevhid ve adalet eksenli […]

Devamı