20 Kas 26 - Cum 7:00:am
Koyu Açık

Blog Post

Fikir Yorum > Farkı Fark Etmek > Farkı Fark Etmek: Doğru Yerde Durmak

Farkı Fark Etmek: Doğru Yerde Durmak

Bugünkü yazımda insan hayatını yakından ilgilendiren önemli bir konu üzerinde durmak istiyorum. Evet, “Doğru Yerde Durmak”. Şüphesiz burada fiziki anlamda bir yerden değil; insanın gönül dünyasında, düşünce ufkunda ve bakış tarzında bulunduğu yerden bahsetmek istiyorum. Bir Müslüman için bunların oluşmasında en önemli etken kişinin inancıdır, akidesidir. Yani bu işin olmazsa olmazı tevhiddir. Müslüman için tevhid en önemli bir muharrik güçtür, kuvvettir. Tevhidin zıddı olan şirk ise en büyük günahların başında gelir. Şirk o kadar kötü bir şeydir ki matematikteki sıfır çarpanı gibi amelleri yok eder. Daha açık bir ifadeyle; sayı ne kadar büyük olursa olsun, sıfır ile çarpıldığında sonucun sıfır olması gibi, ameller ne kadar çok olursa olsun eğer kişide şirk unsuru varsa tüm ameller boşa gider (bkz. Zümer, 65).

Şimdi bu girişten sonra problemi İbrahim (a.s.)’ın şahsında değerlendirerek bazı sonuçlar çıkarmak istiyorum. Aslında bu benim tercihim değil, Rabbimizin bize örnek olarak gösterdiği ilâhî bir emirdir. Müslüman burada lakayt kalamaz. “Başım üstüne, gözüm üstüne” deyip gereğini yerine getirmesi gerekir. Allah’ın örnek olarak gösterdiği, “benim örneğim olamaz” diyen bir kişi bir saniye bile bu dinin sınırları içinde kalamaz. Dolayısıyla İbrahim (a.s.) bizim de örneğimizdir. Şimdi İbrahim (a.s.)’ın muhterem şahsiyeti üzerinde konuyu değerlendirmeye çalışacağım. Rabbimiz İbrahim (a.s.) hakkında şöyle buyuruyor:

“İbrahim’de ve onunla beraber olanlarda sizin için gerçekten güzel bir örnek vardır. Onlar kavimlerine demişlerdi ki: Biz sizden ve Allah’ı bırakıp taptıklarınızdan uzağız. Sizi (hayat tarzınızı, inancınızı) tanımıyoruz. Siz bir tek Allah’a inanıncaya kadar, sizinle bizim aramızda sürekli bir düşmanlık ve öfke belirmiştir. Şu kadar var ki, İbrahim’in babasına: ‘Andolsun senin için mağfiret dileyeceğim, ancak Allah’tan sana gelecek herhangi bir şeyi önlemeye gücüm yetmez.’ demesi hariç. (O müminler şöyle dediler:) Rabbimiz! Ancak Sana dayandık, Sana yöneldik. Dönüş de ancak Sana’dır.” (Mümtehine, 4)

“Biz sizden ve sizin Allah’tan başka taptıklarınızdan (bkz. Allah’tan başkasına tapmakla ilgili geniş bilgi: Tevbe, 31; ayrıca Adiyy b. Hatem hadisi) uzağız.” sözü “Bir İslâm ümmeti nasıl inşa edilebilir?” sorusunun en mükemmel bir cevabıdır. Daha açık bir ifadeyle doğru yerde durmanın formülünü bize gösteriyor. Yani sistemin başında bulunan haddini aşmış kişileri (tâğut) reddetmek önemlidir ancak en az onun kadar önemli olan; onları destekleyen, onlara payanda olan büyük bir güruhtan da beri olduğunu söylemek, en azından kalbî olarak bunu hissetmek gerekir. Yolların ayrılış noktasında atılması gereken ilk adım budur. Safların belirlenmesi, netleşmesi için bu son derece elzemdir. Aslında tüm cahili sistemlere karşı bu dik duruş, yeryüzü ayakta kaldıkça kıyamete kadar devam edecek olan ve tüm Müslümanlar için örnek alınması gereken bir davranıştır. Sonra mesaj devam ediyor: “Biz sizi tanımıyoruz.” Yani sizin bu zulme dayalı hayat tarzınızı reddediyoruz. Bu sebeple aramızda kesin bir düşmanlık söz konusudur. Ta ki siz tek Allah’a iman edinceye kadar… Yani bizim mücadelemiz bir çıkar sağlama mücadelesi değil, hakikati apaçık bir şekilde ortaya koyma mücadelesidir. Buraya kadar olan kısım örnek alınması gereken davranışlarla ilgili idi. Bundan sonra bir istisna devreye giriyor: “Şu kadar var ki, İbrahim babasına ‘Andolsun senin için mağfiret dileyeceğim. Fakat Allah’tan sana gelecek herhangi bir şeyi önlemeye gücüm yetmez.’ demesi hariç.” Şimdi burada bir nebze duralım.

Evet, İbrahim (a.s.) babasına karşı son derece şefkatli ve merhametli idi. Hep “babacığım, babacığım” diye hitap ediyordu. Onun hidayete gelmesi için, Kur’an’da birçok ayette belirtildiği gibi, elinden gelen her türlü çabayı gösteriyordu. Fakat maalesef bütün bu çabalar fayda vermediği gibi onu (babasını) daha çok İslam’dan uzaklaştırıyordu. Buna rağmen İbrahim (a.s.) babasına “Senin için Rabbimden mağfiret dileyeceğim, çünkü O bana karşı çok lütufkârdır.” dedi (Meryem, 47) (ayrıca bkz. Meryem, 41-46). Bunun üzerine şu ayet nazil oldu:

“İbrahim’in babası için af dilemesi sadece ona verdiği sözden dolayı idi. Ne var ki onun Allah’ın düşmanı olduğu kendisine belli olunca ondan uzaklaştı. Şüphesiz ki İbrahim çok yumuşak huylu ve pek sabırlı idi.” (Tevbe, 114)

O halde bu ayetler ışığında ne yapmalıyız? Durum gerçekten çok vahim. Vahimdir diyorum, çünkü bugün insanların birçoğu, hatta bazı İslâmi kesimlerde bile örnek alınması gereken kısım örnek alınmıyor (“Biz sizden ve sizin Allah’tan başka taptıklarınızdan uzağız”), örnek alınmaması gereken kısmı (İbrahim (a.s.)’ın babası için af dilemesi) örnek alınıyor; ayette bunun babasına söz verdiği için böyle yapıldığı açık olarak belirtildiği halde (Tevbe, 114). Birisi de kalkmış arınmadan bahsediyor! Neyi, neye göre arındıracaksın? Önce doğru bir ölçü gerekmez mi? Sen önce kendin arınacaksın! Bunun için de her şeyden önce bulunduğun konumu reddedeceksin… Bu konuda söylenecek çok söz var ama bu kadarla iktifa edelim. Önemle belirtmek isterim ki Allah’ın yapmayacağını bildirdiği herhangi bir konuda O’na aykırı bir istekte bulunamayız. Mesela Allah azze ve celle Nisâ 48 ve 116. ayet-i kerimelerinde iki kez “Şüphesiz Allah, kendisine şirk koşulmasını asla bağışlamaz…” buyuruyor. Dolayısıyla kan bağı olarak en yakınımız dahi olsa Allah’a şirk koşan bir kişi hakkında Allah’tan onun affedilmesini isteyemeyiz. Sadece onun hidayete erdirilmesi için dua edebiliriz. Ayrıca Bakara 255’te “İzni olmadan O’nun katında kim şefaat edebilir?” ayetinde buyrulduğu gibi hem şefaat eden hem de şefaat edilen için Allah’ın izni gerekmektedir. Yani bu konu o kadar hassastır ki şefaat yetkisi verilenler bile kendi canlarının istediklerine göre değil, sadece Allah’ın müsaade ettiklerine şefaat edebilirler. İşin bir başka boyutu da şudur: Tabii ki ana-babamıza karşı son derece şefkatli, merhametli olmalıyız. Onlar bizim için bir külfet değil cenneti kazanma yolunda birer nimettirler. Öyle değil mi? Ne buyuruyor sevgili Peygamberimiz: “Ana-babası yaşlanıp yanında bulunduğu halde cenneti kazanamayanlara yazıklar olsun!” Onların her türlü ihtiyaçlarını başlarına kakmadan, “öf” bile demeden en güzel şekilde yerine getirmeliyiz (İsrâ, 23). Ancak şirk koşma konusunda bizi zorlarlarsa onlara bu noktada itaat söz konusu değildir (bkz. Lokman, 14, 15).

Peygamberler de birer insan olması hasebiyle çok nadir de olsa hata edebilirler. Hatası olmayan, her türlü eksiklikten münezzeh olan yalnız ve yalnız Allah Azze ve Celledir. İşte peygamberler hataya düştüklerinde hatası olmayan tarafından yani Allah (c.c.) tarafından uyarılırlar. Bize düşen görev Allah’ın vazettiği mutlak doğruya sarılmaktır. Rabbim bizleri mutlak doğruya sarılanlardan eylesin.

Selâm ve muhabbetle,

Yorum Bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir