Bugün İslam dünyasının karşı karşıya olduğu pek çok sorunun temelinde, din ile siyaset arasındaki bağın kopması yatıyor. Oysa İslam, siyaseti sadece bir yönetim biçimi olarak değil; aynı zamanda ahlaki bir sorumluluk, ilahi bir emanet olarak görür. Ne yazık ki bu anlayış zamanla zayıfladı, hatta terk edildi. Modern Müslüman toplumlar, ya otoriterliğe savruldu ya da seküler […]
Tevhid inancı, ilahi mesajın temel direğidir. Bu metinleri okuyan biri, bu konunun detayları ve bileşenleriyle geniş biçimde ele alındığını görür. Bu ele alış, doktrinel yönün yerleşmesine katkı sağlamış ve ümmet üzerinde temel kabul olacak şekilde etkiler bırakmıştır. Bu katkılar farklı şekillerde ortaya çıkmıştır; çünkü bunlar ümmetin tarihinde en bilinen kelam ekolleri arasında uzun süren düşünsel […]
Yazarlar: Muhamad Fajar Pramono, Deden Ruhiat Mubarok Yayın: AL-AFKAR: Journal for Islamic Studies, Cilt 8, Sayı 1 (2025) Özet: Bu makale, Mustafa Sabri’nin siyasal laiklik konusundaki eleştirel bakış açısını ele almaktadır. Din ile devletin ayrılmasının tehlikeleri, doğası ve sonuçları üzerine odaklanılmaktadır. 20. yüzyılın ilk yarısında öne çıkan Müslüman bir düşünür olan Mustafa Sabri, sekülarizm ideolojisini […]
İslamcılık artık liberalizmden çok daha rasyonel görünüyor Müslüman dünyasının en keskin zekâlı gözlemcilerinden bazılarının “siyasal İslam”ın ölüm ilanını güvenle yazıp ” post-İslamcılık ” adını verdikleri bir şeyin ortaya çıkışını kutlamalarının üzerinden çok da uzun zaman geçmedi. Örneğin, Doğu Anglia Üniversitesi’nde Modern Edebiyat Profesörü olan Anshuman Mondal, 2012 tarihli bir makalesinde, çok sayıda Müslüman kuruluşun “eski […]
Zohran Kwame Mamdani, 1991 yılında Uganda’nın Kampala kentinde doğmuş. Annesi tanınmış Hindistanlı yönetmen Mira Nair, babası ise Ugandalı Marksist akademisyen Mahmood Mamdani’dir. Ailesiyle birlikte önce Güney Afrika’ya, ardından New York’a taşındı. Bronx High School of Science’ta lise eğitimini tamamladıktan sonra Bowdoin College’da Africana Çalışmaları eğitimi aldı. 2018 yılında Amerikan vatandaşlığına geçti. Siyasi kariyerine New York’un […]
Okumalardan notlar: Letâifü’l-Efkâr ve Kâşifü’l-Esrâr (“Sırları açığa çıkaran”, “gizli gerçekleri keşfeden”) Hüseyin b. Hasan es-Semerkandî 16. yüzyılda yaşamış. Eserini 935/1529 yılında tamamladığı düşünülmekte. Osmanlı kadısıdır. Fıkıh ve siyaset alanlarında bilgi sahibidir. Eserinde hem İslam öncesi hem İslami kaynaklardan geniş biçimde faydalanmıştır. Eflatun, Aristo, Galenos, Lokman, İbn Sînâ gibi figürlere yer verir. İbn Kesîr, İbn Hallikân, […]
Osmanlı modernleşmesini hep Tanzimat’la başlatırız. Hâlbuki Tanzimat, uzun bir zihinsel birikimin ürünüydü. Bu birikimi oluşturanlar arasında, yalnızca bürokratlar ve sultanlar değil, aynı zamanda düşünce insanları, ulemâ, hatta şairler de vardı. Onlardan biri, hatta belki de en dikkat çekeni: Keçecizâde İzzet Molla’dır. (1786-1829) İzzet Molla’yı sadece bir divan şairi olarak tanımak, onu çok eksik okumaktır. Hayatı, […]
Modern İslam Düşüncesinin Gizli Kırılma Noktası: Abduh, Sabri ve Kutub Arasında Bugün İslam dünyasında hâkim olan siyasal ve teolojik söylemin kodlarını çözmek istiyorsak, 20. yüzyılın başlarına dönmemiz gerekir. Orada, biri reformcu diğeri gelenekçi iki dev figür çıkar karşımıza. Mısırlı modernist Muhammed Abduh ve Osmanlı’nın son şeyhülislamı Mustafa Sabri Efendi. Aralarındaki mesafe yalnızca fikrî değildir. Bu […]
İslam hukuk tarihinde, hukukun birliği ve uygulanabilirliğini sağlamak amacıyla çeşitli dönemlerde (Taknîn/Kodifikasyon) kanunlaştırma faaliyetlerine girişilmiştir. Bu girişimler, farklı coğrafyalarda ve siyasi bağlamlarda gelişmiş olup, zamanla kurumsal hukuk yapılarının temelini oluşturmuştur. 1. Abbâsîler Dönemi 750 – 1258 İlk sistematik kanunlaştırma önerisi Abbasîler dönemine uzanır. Dönemin önemli entelektüellerinden İbnü’l-Mukaffa‘ (ö.762), Abbasî halifesi Mansur’a İslam hukukunun sistemli hale […]
“Zındık” Kelimesinin Etimolojisi ve Anlam Değişimi Üzerine Her dil, toplumsal ve kültürel değişimlere paralel olarak sürekli evrilen bir yapıdır. Bu evrim sürecinde bazı kelimeler tarihsel bağlamlarına göre anlam kaymalarına uğrayabilir. Türkçeye Arapça üzerinden geçmiş olan “zındık” kelimesi de bu bağlamda dikkat çekici bir örnek teşkil eder. Etimolojik Köken Arapça zndḳ kökünden gelen zindīḳ زِنْدِيق […]
FikirYorum
