03 Mar 26 - Sal 9:09:am
Koyu Açık

Blog Post

Fikir Yorum > Articles by: FikirYorum

Düzce’den Kahire’ye Bir Fikir Savaşçısı: Zahid Kevseri

1. Şapsığ Sancağından Hacı Hasan Köyüne Zahid Efendi, 1879 sonbaharında Kuzeybatı Anadolu’nun huzurlu bir köşesinde, Düzce yakınlarındaki Hacı Hasan köyünde dünyaya gözlerini açtı. Bu köy, adını sıradan bir yerel figürden değil; 1864 Büyük Çerkes Sürgünü’nde Kafkasya’nın Şapsığ sancağından binbir zorlukla gelip buraya sığınan babası Hasan Hilmi Efendi’den alıyordu. Evlerinde ana dil olarak Batı Çerkesçesi (Adıgece) […]

Devamı

Budapeşte’de Süleyman Efendi’nin kütüphanesinin hikâyesi

1683’teki Viyana kuşatması ve Osmanlı topraklarının Avrupa orduları tarafından ele geçirilmesi sırasında birçok el yazması savaş ganimeti olarak Avrupa’ya taşındı. “Türkenbeute” diye adlandırılan bu eserler zamanla farklı şehirlerdeki kütüphanelere dağıldı. Bugün Süleyman Efendi’nin koleksiyonundan kalan onlarca yazma eser özellikle Bolonya ve Leipzig gibi şehirlerde bulunuyor. Bu araştırma yalnızca kayıp kitapların izini sürmekten ibaret değil. Osmanlı […]

Devamı

Wilfred Scawen Blunt ile Cemaleddin Afgani

Bir Entelektüel ve Siyasal İttifakın Portresi İngiliz şair, diplomat ve siyasal aktivist Wilfred Scawen Blunt (1840–1922), 19. yüzyıl sonlarında Mısır ve Osmanlı coğrafyasıyla yakından ilgilenmiş, Arap dünyasında siyasal özerklik fikrinin en güçlü Batılı savunucularından biri olmuştur. Edebî kimliğinin yanı sıra İslam dünyasının geleceğine dair radikal görüşleriyle döneminin tartışmalı figürleri arasında yer alan Blunt, özellikle Osmanlı […]

Devamı

Dijital Ümmet: İnternet Çağında Dini Otoritenin Dönüşümü

İnternet çoğu zaman sadece bir iletişim teknolojisi olarak düşünülür. Oysa dijitalleşme, özellikle dini topluluklar açısından çok daha derin bir dönüşüm üretmektedir. Bu dönüşümü en kapsamlı biçimde inceleyen çalışmalardan biri Hashtag Islam: How Cyber-Islamic Environments Are Transforming Religious Authority (“Hashtag İslam: Siber-İslami Ortamların Dini Otoriteyi Nasıl Dönüştürdüğü Üzerine”)adlı eserdir. Çalışmanın yazarı Gary R. Bunt, internetin İslam […]

Devamı

İşid’i Bir Üst Akıl mı Kurdu? ( 2 )

IŞİD’in ortaya çıkışı hakkında kamuoyunda sıkça dile getirilen iddialardan biri, örgütün aslında bir “üst akıl” tarafından kurulmuş olduğu düşüncesidir. Ancak hem Müslüman araştırmacıların yazdığı reddiyeler hem de akademik çalışmalar incelendiğinde, bu açıklamanın genellikle ikna edici bulunmadığı görülür. Konuyla ilgili analizlerde hâkim yaklaşım, IŞİD’i dışarıdan tasarlanmış bir proje olarak değil; belirli tarihsel, siyasi ve ideolojik süreçlerin […]

Devamı

İşid’i Bir Üst Akıl mı Kurdu?

2014 yazında Musul düştüğünde dünya şaşkındı. Birkaç bin silahlı militan, Irak’ın ikinci büyük kentini neredeyse dirençle karşılaşmadan ele geçirmişti. Siyah bayraklar yalnızca bir şehrin üzerine değil, Ortadoğu düzeninin üzerine çekilmiş gibiydi. Peki bu yapı nereden çıktı? Gerçekten bir “üst akıl” projesi miydi, yoksa daha derin bir siyasal çöküşün ürünü mü? Bu soruya en sistemli yanıtı […]

Devamı

“Epstein Dosyaları Sızıntısı” Modern Devlet de Çıplak

Jeffrey Epstein etrafında patlayan skandal, ilk bakışta bireysel bir cinsel istismar ve insan ticareti gibi görünse de, zamanla çok daha genişledi ve genişleyecek gibi görünüyor. Ayrıca bir başka açıdan güç ve hesap verebilirlik tartışmasına dönüştü. Birbiriyle kıyasıya mücadele eden güçlerin bir diğerini diskalifiye etme fırsatı olarak kullanılıyor. Egemenlerin nasıl bir ahlaki insani iğrençlik içinde oluşlarını […]

Devamı

Kur’an-ı Kerim, Lafz, Yazı ve Resm-i Osmânî

Bu yazı “Resm-i Osmânî Kâideleri Bağlamında TMSK E. H. 2 Nr. Mushaf” – Fatih Cankurt (2022), makalesinden kısmen özet ve alıntılardan oluşturulmuştur. Söz konusu çalışma, Resm-i Osmânî’yi (Hz. Osman döneminde çoğaltılan mushaflarda benimsenen yazım sistemi) hem tarihsel hem de teknik bir yazı geleneği olarak ele alır. Resm-i Osmânî, Kur’ân’ın Hz. Osman döneminde istinsah edilen (çoğaltılan) […]

Devamı

Konularına Göre Kur’an: “Yaratma”

Bismillahirrahmanirrahim: ~~11.7~وَهُوَ الَّذٖى خَلَقَ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضَ فٖى سِتَّةِ اَيَّامٍ وَكَانَ عَرْشُهُ عَلَى الْمَاءِ لِيَبْلُوَكُمْ اَيُّكُمْ اَحْسَنُ عَمَلًا وَلَئِنْ قُلْتَ اِنَّكُمْ مَبْعُوثُونَ مِنْ بَعْدِ الْمَوْتِ لَيَقُولَنَّ الَّذٖينَ كَفَرُوا اِنْ هٰذَا اِلَّا سِحْرٌ مُبٖينٌ~ ~ ~ 11.7 – O, hanginizin amelinin daha güzel olacağı konusunda sizi imtihan için, henüz Arş’ı  su üstünde iken gökleri ve yeri altı […]

Devamı

Meallerde Te’vil Kavramı

Kur’ân’da te’vîl (تأويل) kavramı, Türkçe meallerde tek ve tutarlı bir karşılıkla çevrilemez; bağlama göre farklı kelimelerle aktarılır. Fakat, Yûsuf suresi 6. ve 44. ayetlerde rüyalar bağlamında geçen te’vîl, Diyanet, Hasan Basri Çantay ve Ali Bulaç meallerinde ağırlıklı olarak “yorum / tabir” şeklinde çevrilir: Çantay “rüyaların te’vîli”, Ali Bulaç “rüyaların yorumu”, Diyanet de “rüyaların yorumu” ifadesini […]

Devamı