Fıkıh usulünde hükmün oluşum süreçlerini ele alırken daha önce üzerinde durduğumuz ilk dört meselede; niyetin ameller üzerindeki belirleyici gücünü, şer’i hükümlerin amaçlarına uygun şekilde yerine getirilmesinin önemini, neden-sonuç ilişkisinin hukuki dayanaklarını ve tekliflerin kullar üzerindeki bağlayıcılık sınırlarını incelemiştik. Bu temel yapı taşlarını yerine koyduktan sonra, şimdi beşinci meselede; bir sonucun ortaya çıkması için gereken “şart” […]

Bu meselede temel ilke şudur: Şer‘î düzende sonuçlar (müsebbebler), sebeplerin işlenmesi üzerine bina edilmiştir. Şâri‘in sebep merkezli hitabındaki asıl maksat da bu sonuçlardır. Bu çerçeveden bakıldığında, mükellef sadece yaptığı fiille değil, o fiilin doğuracağı sonuçlarla da ilişkilendirilir. Kişi bir sebebi işlerken, çoğu zaman kendi hesabında olmayan, hiç düşünmediği sonuçların meydana gelmesine yol açar. Sebebe yönelme […]