7 Ağustos 2026’da Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, bölgesel güvenlik mimarisinde kartların yeniden karıldığını gösterirken; İran, Yemen ve İsrail medyasında farklı kaygılar, şüpheler ve stratejik tepkilerle karşılandı. Her üç ülkenin basın organları, anlaşmanın resmi söylemde bölgesel barış ve caydırıcılık amacına hizmet ettiği vurgulansa da, bölgesel dengelere yansımasını kendi stratejik öncelikleri üzerinden yorumladı.
İran medyasında yapılan değerlendirmelerde temel vurgu “stratejik çevreleme” ve “bölgesel bloklaşma” ekseninde şekillendi. Tahran yönetimine yakın çizgisiyle bilinen Tasnim, Fars ve IRNA gibi yayın organları, Ankara’nın anlaşmanın İran’a karşı olmadığını belirten resmi açıklamalarını öne çıkarsa da, arka planda ciddi bir şüpheciliğin hakim olduğunu aktardı.
İranlı analistler; Türkiye’nin konvansiyonel askerî gücü, Pakistan’ın nükleer caydırıcılığı ve Suudi Arabistan’ın sermayesinin aynı güvenlik şemsiyesinde buluşmasını, Tahran’ın batı, doğu ve güney sınırlarını kuşatan alternatif bir Sünni güvenlik bloğu olarak okuyor.
Bu durumun İslam dünyasında birlik sağlamak yerine bölgesel kutuplaşmayı derinleştirebileceği savunulurken, Türkiye ve Pakistan’ın Suudi Arabistan’ın olası bir İran karşıtı hamlesine ne derece ortak olacağı sorgulanıyor. [İran Basını Takip Hattı: Tasnim News Agency]
Yemen’de Ensarullah (Husi) kontrolündeki Al-Masirah ve Saba News gibi kanallarda ise anlaşma, Suudi Arabistan’ın bölgesel başarısızlıklarını dış destekle telafi etme arayışı olarak nitelendirildi. Yemenli yorumcular, Riyad yönetiminin Yemen sahasında ve Kızıldeniz güvenlik hattında yaşadığı sıkıntıları esnetmek amacıyla Türkiye ve Pakistan’ı bölgeye çekmeye çalıştığını ileri sürdü.
Husi medyasındaki analizlerde, anlaşmanın Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı’ndaki askerî gerçeklikleri değiştiremeyeceği iddia edilerek, dış aktörlerin Yemen sınırı veya Kızıldeniz’deki olası askerî varlığının gerilimi tırmandıracağı yönünde mesajlar verildi. [Yemen/Husi Basını Takip Hattı: Saba News Agency]
İsrail basını ise konuyu en yüksek stratejik alarm seviyesinde ele alarak, anlaşmayı ülkenin bölgesel askerî üstünlüğüne karşı gelişen doğrudan bir “kolektif caydırıcılık” hamlesi şeklinde okudu. The Jerusalem Post, Haaretz ve Times of Israel mecralarında yer alan değerlendirmelerde, anlaşmanın yalnızca İran’ı dengelemekle kalmayıp, Türkiye’nin İsrail karşısındaki diplomatik ve askerî manevra alanını önemli ölçüde genişlettiği kaydedildi.
Özellikle Müslüman dünyasının tek nükleer gücü olan Pakistan’ın, NATO üyesi Türkiye ve ekonomik güç Suudi Arabistan ile bir araya gelmesi, İsrail güvenlik uzmanları tarafından uzun vadede bölgesel güç dengelerini değiştirebilecek kritik bir risk faktörü olarak tanımlandı. Ayrıca Suudi Arabistan’ın bu paktı tercih etmesi, İsrail ile normalleşme sürecinin ikinci plana itildiğinin bir işareti olarak yorumlandı. [İsrail Basını Takip Hattı: The Jerusalem Post – Middle East | Times of Israel Blogs]
Geniş perspektifli uluslararası bağımsız analizler ve metin detayları için Lowy Institute – The Mecca Pact Analysis ve Wikipedia – Mecca Joint Defence Agreement kaynaklarına göz atılabilir.
