02 Haz 26 - Sal 7:00:am
Koyu Açık

Blog Post

Fikir Yorum > Articles by: FikirYorum

Usûl-i Fıkhın Yenilenmesi Tartışmalarının Siyasal Karşılıkları -1

Usûl-i Fıkhın Yenilenmesi Tartışmalarının siyasal karşılıkları -1 Soner Duman ve Shaker Jabari tarafından kaleme alınan “Çağdaş Dönemde Usûl-i Fıkhın Yenilenmesi Tartışmaları” başlıklı makalesinin özeti ve bu ekollerinin siyasal karşılıkları hakkında değerlendirmeler. Çağdaş Dönemde Usûl-i Fıkhın Yenilenmesi Tartışmaları Modern dönemde fıkıh usûlünün yenilenmesi (tecdit, ihya, ıslah) yönündeki arayışlar, İslam dünyasının Batı karşısında geri kalışına çare bulma […]

Devamı

Şule Yüksel Şenler ve Muhafazakar Kimliğin Şekilsel Dönüşümü

Türkiye’de modernleşme, sekülerleşme ve İslami kimlik tartışmalarının tam merkezinde yer almış sembolik isimlerden biri hiç şüphesiz Şule Yüksel Şenler’dir (1938-2019). İslamcı camianın “Mücahide” ilan ettiği, Devletin seküler tarafının ise dönemsel olarak “rejim tehdidi” sayıp hapse attığı biridir. Gerçek İslami prensipler, takva, sadelik ve fıkhi tutarlılık penceresinden bakıldığında Şenler; iyi niyetle yola çıkılmış bir kimlik mücadelesinin, […]

Devamı

“Hz. Peygamber (s.a.s.)’in Sîretinde Anılan Devlet Çeşitleri”

“Hz. Peygamber (s.a.s.)’in Sîretinde Anılan Devlet Çeşitleri” başlıklı makale, dünyaca tanınmış hukuk doktoru ve tarihçi Prof. Dr. Muhammed Hamidullah tarafından kaleme alınmıştır. Makale, Din İşleri Yüksek Kurulu Uzmanı Mustafa Varlı tarafından Türkçeye tercüme edilmiş ve Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Ekim-Kasım-Aralık 1989 tarihli (Cilt: 25, Sayı: 4) Diyanet Dergisi’nde yayımlanmıştır. Makale Özeti Makale, Kur’ân-ı Kerîm ve hadislerde […]

Devamı

“İbadet, Ritüel ve Kurban”

Bu metin, Prof. Dr. Hakan Olgun’un “İbadet, Ritüel ve Kurban” başlıklı makalesinin özetidir. Kurban olgusu, sadece İslam fıkhının teknik sınırları içine hapsedilmiş ameli bir ibadet olmanın ötesinde, insanlığın ortak hafızasında, sosyolojide ve dinler tarihinde derin antropolojik kökenlere sahiptir. Kavramsal olarak “ibadet” insanı aşkın bir varlığa yani Tanrı’ya bağlayan dikey bir hat çizerken, daha seküler bir […]

Devamı

“Ehl-i kıble tekfir edilemez” İlkesini Doğru Anlamak

“Ehl-i kıble tekfir edilemez” ilkesi, İslam düşünce tarihinde iç toplumsal barışı korumak, mezhebi çatışmaların önüne geçmek ve keyfi dışlamaları engellemek adına özellikle Ebû Hanîfe ile Eş’arî-Mâtürîdî gelenek tarafından konulmuş usulî bir zırh niteliğindedir. Ancak bu ilke, mutlak ve istisnasız bir kural olarak uygulandığında kelâmî, fıkhî ve mantıki açıdan ciddi kuramsal çatlaklar barındırır. Tarih boyunca birçok […]

Devamı

Basit Çin Yakın Tarihi -2

İdealizmin Gölgesinde Totaliter İnşa Mao Zedong’un 1949 yılında Tiananmen Meydanı’nda haykırdığı “Çin halkı ayağa kalktı!” vaadi, asırlık sömürge acılarından sıyrılmak isteyen bir millet için umut vericiydi. Ancak bu uyanış, kısa sürede tarihin gördüğü en katı totaliter rejimlerden birinin doğuşuna evrildi. Mao için iktidarı ele geçirmek sadece ilk adımdı; asıl mücadele, zihinleri ve toplumu kökten değiştirerek […]

Devamı

“Avrupa Hegemonyasından Önce (1250-1350) Dünya Sistemi”

Janet L. Abu-Lughod’un “Avrupa Hegemonyasından Önce: 1250-1350 Yılları Arasında Dünya Sistemi” (Before European Hegemony: The World System A.D. 1250-1350) adlı eseri, dünya tarihi yazımında devrim yaratmış klasik bir çalışmadır. 1. Yazar ve Kitabın Tanıtımı Janet Abu-Lughod Kimdir? Janet L. Abu-Lughod (1928–2013), Amerikalı sosyolog ve şehir tarihçisidir. Northwestern ve New School for Social Research gibi saygın […]

Devamı

İslamiyet’te Niçin Ay Takvimi Kullanılır?

(Prof. Dr. Muhammed HAMİDULLAH Hocanın muhtemelen 1958 yılında veya 1958-1959 yıllarında kaleme aldığı yazısının çevirisinin sadeleştirilmişidir.) Müslümanların dini amaçlarla kullandığı Hicri takvim, Dünya’nın mevsimlerine göre ayların yerinin sürekli değiştiği, Ay’ın hareketlerini esas alan (kameri) bir takvimdir. Örneğin Ramazan ayı bazen yaza, bazen de kışa denk gelir. Zamanı Güneş takvimine göre hesaplamaya alışmış Hristiyan ülkelerinde bir […]

Devamı

Basit Çin Yakın Tarihi -1

Dünya üzerinde çok az coğrafya, son yüz yıla Çin kadar büyük acılar, keskin dönüşler ve inanılması güç başarılar sığdırabilmiştir. 1900’lerin başında, binlerce yıllık imparatorluk geleneği “Yasak Şehir”in surları ardında can çekişirken; Çin, dış dünyada “Asya’nın Hasta Adamı” olarak görülüyordu. “Basit Çin Yakın Tarihi” serisinde; çocuk imparatorların trajedisinden dağlardaki gerilla yürüyüşlerine, dünya savaşının gölgesinden bugünkü teknolojik […]

Devamı

İran’da Dispozitif Olarak Mersiye

Mersiye, geleneksel tanımıyla gidenin ardından dökülen bir gözyaşı, İslamiyet öncesi Türk edebiyatındaki “sagu”dan bu yana süregelen bir yas formudur. Ancak günümüzde, özellikle İran coğrafyasında bu kadim gelenek, bir dini ritüel olmanın çok ötesine geçerek; siyasetin, dijitalleşmenin ve devlet propagandasının merkezi bir aygıtına dönüşmüş durumda. Dispozitif; bir toplumda belirli bir stratejik amacı (iktidar kurma, kontrol sağlama […]

Devamı