Janet L. Abu-Lughod’un “Avrupa Hegemonyasından Önce: 1250-1350 Yılları Arasında Dünya Sistemi” (Before European Hegemony: The World System A.D. 1250-1350) adlı eseri, dünya tarihi yazımında devrim yaratmış klasik bir çalışmadır. 1. Yazar ve Kitabın Tanıtımı Janet Abu-Lughod Kimdir? Janet L. Abu-Lughod (1928–2013), Amerikalı sosyolog ve şehir tarihçisidir. Northwestern ve New School for Social Research gibi saygın […]
(Prof. Dr. Muhammed HAMİDULLAH Hocanın muhtemelen 1958 yılında veya 1958-1959 yıllarında kaleme aldığı yazısının çevirisinin sadeleştirilmişidir.) Müslümanların dini amaçlarla kullandığı Hicri takvim, Dünya’nın mevsimlerine göre ayların yerinin sürekli değiştiği, Ay’ın hareketlerini esas alan (kameri) bir takvimdir. Örneğin Ramazan ayı bazen yaza, bazen de kışa denk gelir. Zamanı Güneş takvimine göre hesaplamaya alışmış Hristiyan ülkelerinde bir […]
Dünya üzerinde çok az coğrafya, son yüz yıla Çin kadar büyük acılar, keskin dönüşler ve inanılması güç başarılar sığdırabilmiştir. 1900’lerin başında, binlerce yıllık imparatorluk geleneği “Yasak Şehir”in surları ardında can çekişirken; Çin, dış dünyada “Asya’nın Hasta Adamı” olarak görülüyordu. “Basit Çin Yakın Tarihi” serisinde; çocuk imparatorların trajedisinden dağlardaki gerilla yürüyüşlerine, dünya savaşının gölgesinden bugünkü teknolojik […]
Mersiye, geleneksel tanımıyla gidenin ardından dökülen bir gözyaşı, İslamiyet öncesi Türk edebiyatındaki “sagu”dan bu yana süregelen bir yas formudur. Ancak günümüzde, özellikle İran coğrafyasında bu kadim gelenek, bir dini ritüel olmanın çok ötesine geçerek; siyasetin, dijitalleşmenin ve devlet propagandasının merkezi bir aygıtına dönüşmüş durumda. Dispozitif; bir toplumda belirli bir stratejik amacı (iktidar kurma, kontrol sağlama […]
Türk basın tarihinin en nevi şahsına münhasır, bir o kadar da soru işaretleriyle dolu isimlerinden biriydi Mehmet Şevket Eygi. 7 Şubat 1933’te Zonguldak Ereğli’de başlayan hayat yolculuğu, Galatasaray Lisesi’nin aristokrat koridorlarından Ankara Siyasal’ın entelektüel iklimine, oradan da Fatih Camii’nin avlusuna kadar uzandı. Ancak bu dikey yükselişin ardında, satır aralarına gizlenmiş, henüz tam aydınlatılamamış devasa bir […]
Sert Güç, Yumuşak İnanç ve Batı’nın Geleceği Palantir manifestosunun temeli olan kitap Kritiği Alexander C. Karp ve Nicholas W. Zamiska tarafından kaleme alınan “Teknolojik Cumhuriyet: Sert Güç, Yumuşak İnanç ve Batı’nın Geleceği” başlıklı çalışma, Silikon Vadisi ile devlet arasındaki mevcut kopukluğun Batı’nın güvenliği için bir tehdit oluşturduğunu savunarak, yapay zeka çağında “Teknolojik Cumhuriyet” idealine geri […]
Yapay zeka sadece bir yazılım meselesi olmaktan çıkıp neden bir “insanlık ve varoluş” meselesine dönüşüyor. Artık Google ve Anthropic gibi dev teknoloji şirketleri sadece mühendis değil, filozof da işe alıyor. Bunun sebebi, yapay zekanın artık sadece kodlarla değil, “insan nedir?” sorusuyla ilgili bir noktaya gelmiş olmasıdır. Yapay zekayı daha hızlı ve güçlü yapmak öncelikli amaç […]
Sazan Adası (Arnavutluk) üzerindeki askeri hareketlilik ve İsrail ile ilişkilendirilen iddialar, son dönemde özellikle Jared Kushner’in yatırım projeleriyle gündeme gelmiştir. Sazan Adası, Arnavutluk’un Adriyatik kıyısında yer alan ve Soğuk Savaş döneminden kalma binlerce sığınağa sahip eski bir stratejik askeri üstür. Ada, 2023 yılının sonunda resmi olarak askeri kullanım dışına çıkarılmış ve turistik gelişime açılmıştır. [1] […]
Kur’an-ı Kerim bir hukuk kitabı veya teknik bir kılavuz değil, bir hidayet rehberidir. İbadetlerin formel yapısının sadece metinden çıkarılabileceği iddiası, nassın nüzul ortamını ve Hz. Peygamber’in ‘yaşayan Kur’an’ olma vasfını göz ardı eden bir anakronizm problemidir. Böyle bir iddianın tutarsızlığını ve sünnetin kaçınılmazlığını anlamak için birkaç başlık aslında akıl edebilenlere yeterlidir: Kur’an “Namazı kılın” der […]
Palantir’in CEO’su Alex Karp tarafından kaleme alınan ve şirketin yeni dönem stratejik felsefesini yansıtan “Teknolojik Cumhuriyet” manifestosu, Silikon Vadisi’nin liberal tarafsızlığını reddeden, teknolojik üstünlüğü ulusal güvenlik ve Batı egemenliğiyle doğrudan ilişkilendiren provokatif bir metindir. Şirketin Nisan 2026’da kamuoyuyla paylaştığı bu 22 madde, teknoloji dünyasında “tekno-gerçekçilik” ile “otoriter dijitalizm” arasındaki çizgide büyük bir tartışma başlatmıştır: Teknolojik […]
FikirYorum
