27 Eki 26 - Sal 7:00:am
Koyu Açık

Blog Post

Fikir Yorum > Articles by: Hüseyin Pehlivan

Atasoy Müftüoğlu’nun Düşünsel Serüveni

Atasoy Müftüoğlu’nun Düşünsel Serüveni: İslami Hareket, İslam Devleti, Devlet ve Cemaat Anlayışındaki Evrim ve Dönüşüm Türk İslami düşüncesinin son yarım asırdaki özgün, eleştirel ve bağımsız figürlerinden biri olan Atasoy Müftüoğlu, gerek kitapları ve dergi yazıları gerekse son dönem sosyal medya paylaşımlarıyla (özellikle X/Twitter platformundaki veciz ifadeleriyle) dinamik bir entelektüel profil çizer. Müftüoğlu’nun külliyatı ve fikirsel […]

Devamı

Dücane Cündioğlu’nun Entelektüel Serüveni

Dücane Cündioğlu’nun entelektüel serüveni, Türk düşünce hayatında ve özellikle İslamcı-muhafazakâr gelenekte en çok tartışılan, kutuplaştırıcı ve dramatize edilen dönüşüm hikâyelerinden biridir. İnsanın geçmişini aşması mümkündür. Fakat geçmişini aşmak ile geçmişini yalnızca geride bırakmak aynı şey değildir. İlkinde eleştiri, gerekçelendirme ve düşünsel hesaplaşma vardır; ikincisinde ise önceki düşüncelerin hangi nedenlerle terk edildiği sorusu cevapsız kalabilir. Bu […]

Devamı

3- Hayrettin Karaman’ın İslam, İslami Hareket ve Devlet Anlayışındaki Değişim

İslami Hareketlerin Teorik Sınırı Karaman’ın demokrasi konusundaki değişimini, İslami hareketlerin XX. yüzyıl boyunca yaşadığı daha geniş dönüşümden bağımsız düşünmek zordur. Bu hareketlerin önemli bir bölümü başlangıçta yalnızca bireysel dindarlığı değil, toplumu ve devleti de İslam’ın temel ilkeleri doğrultusunda yeniden düzenlemeyi hedefledi. Karaman’ın kendi yazılarında da İslam’ın devlet, siyaset ve hukuk alanlarını kapsadığı açıkça savunulmaktadır. Ancak […]

Devamı

2- Hayrettin Karaman’ın İslam, İslami Hareket ve Devlet Anlayışındaki Değişim

7. 2014: Eski ve yeni söylemin aynı anda görünmesi 2014 yılı Karaman’ın düşüncesindeki geçişi görmek açısından özellikle önemlidir. Bir yandan demokrasi konusunda “demokrasinin esası İslam’la katiyetle bağdaşmaz” demektedir. Öte yandan demokratik mekanizmanın kullanılabileceğini söylemektedir. Aynı dönemde “İslam ülkelerinde demokrasi” çizgisinde ise seçim, denetim ve yöneticilerin görevden alınması gibi demokratik mekanizmaları İslami devletin içinde düşünmektedir. Bu […]

Devamı

Hayrettin Karaman’ın İslam, İslami Hareket ve Devlet Anlayışındaki Değişim  -1-

Prof. Dr. Hayrettin Karaman, Türkiye’de İslam hukuku ve İslamcı düşüncenin etkili isimlerinden biridir. Onun uzun yıllara yayılan yazıları incelendiğinde, İslam’ın devlet ve siyasetle ilişkisi konusunda temel bir sürekliliğin yanında, özellikle demokrasi meselesinde dikkat çekici bir değişim görülür. Bu değişimi doğru anlayabilmek için Karaman’ın düşüncesini üç aşamada ele almak gerekir: İslam’ın yalnızca bireysel bir din olmadığı […]

Devamı

20. Yüzyıl İslami Hareketlerde Bir Kırılma Noktası: Seyyid Kutub ve Mirası -2-

3. Tarihsel Seleflerden Farkı: Kriz Tanımındaki Dönüşüm Seyyid Kutub’un düşüncesini Klasik Selefi geleneğinden ve 19. yüzyıl modernistlerinden ayıran temel unsur, krizin mahiyetine getirdiği ontolojik tanımdır. İbn Teymiyye (1263–1328) ve klasik çizgi, temel sorunu toplumda baş gösteren bid’at, hurafe ve akidevi bozulmalarda görmüş; çözümü fıkhi düzlemde tevhidi ameli ve akidevi olarak düzeltmekte aramıştır. Cemaleddin Afgani (1838–1897) […]

Devamı

20. Yüzyıl İslami Hareketlerde Bir Kırılma Noktası: Seyyid Kutub ve Mirası -1-

20. yüzyıl İslami düşüncesi incelendiğinde, sistem içi reformist çizgiden ilkesel ve köktenci bir hatta geçişin en somut simgesi Seyyid Kutub’dur. Bir edebiyat eleştirmeni ve eğitimci olarak başladığı entelektüel yolculuğunu sistem eleştirmeni ve adanmış bir müslüman olarak tamamlayan Kutub, geliştirdiği akidevi-politik söylemle İslami düşünceye yepyeni bir dil kazandırmıştır. Bu çalışma; Kutub’un toplumsal ve siyasal etkisinin kökenlerini, […]

Devamı

“Gerçek İslam”ı Ararken Kendi Tuzağımıza Düşmemek

“Allah’ın razı olacağı o tek ve hakiki İslam”ı arama iddiası, tarih boyunca paradoksal bir şekilde hem en samimi ihya hareketlerinin hem de en yıkıcı sapmaların ortak kalkış noktası olmuştur. Bu arayıştaki teolojik körlük sadece kendi yorumunu dinleştirip topluma dikte eden radikal dogmatizmden ibaret değildir; günümüzde bunun kadar yaygın ve tehlikeli bir diğer sapma da dini […]

Devamı

Projelerin ve İdeolojilerin Gölgesinde “Hangi İslam?”

Hakiki Teslimiyet ile Modern Söylemlerin Entelektüel Kavgası “Hangi İslam” sorusu, Türkiye’nin modernleşme serüveni boyunca entelektüel kriz anlarında, siyasi kırılma noktalarında ve kimlik arayışlarında her devrin kendi ideolojik bagajıyla yeniden sorduğu vizyoner ve bir o kadar da gerilimli bir sorudur. Bu soru, vitrinde teolojik bir tanım arayışı gibi sunulsa da, satır aralarında devletin niteliği, toplumun yönü […]

Devamı

Kuruluşundan Bu Yana NATO’nun “Düşman” Tanımının Değişimi

Siyasal teoride düşman kavramı, sadece askeri bir hedef değil; belirli bir sosyo-ekonomik nizamın, ideolojik hegemonyanın ve inanç sisteminin kendini koruma refleksidir. Carl Schmitt’in ifade ettiği “dost-düşman” ayrımı, NATO ekseninde incelendiğinde saf askeri bir stratejiden ziyade; kapitalizmin, küreselci elitlerin ve liberal-seküler paradigmaların küresel hakimiyet mücadelesine dönüşür. NATO, kurulduğu 1949 yılından bu yana serbest piyasa ekonomisinin güvenliğini […]

Devamı