Sazan Adası (Arnavutluk) üzerindeki askeri hareketlilik ve İsrail ile ilişkilendirilen iddialar, son dönemde özellikle Jared Kushner’in yatırım projeleriyle gündeme gelmiştir.
Sazan Adası, Arnavutluk’un Adriyatik kıyısında yer alan ve Soğuk Savaş döneminden kalma binlerce sığınağa sahip eski bir stratejik askeri üstür.
Ada, 2023 yılının sonunda resmi olarak askeri kullanım dışına çıkarılmış ve turistik gelişime açılmıştır. [1]
Donald Trump’ın damadı Jared Kushner, adayı ultra lüks bir tatil köyüne dönüştürmek için yaklaşık 1,4 milyar dolarlık bir proje yürütmektedir. [1, 2]
Kushner’in yatırım şirketi Affinity Partners‘ın Suudi Arabistan fonlarıyla İsrail ve Arap dünyası arasında köprü kurma amacı taşıması, bölgedeki jeopolitik dengeleri İsrail lehine değiştirebileceği tartışmalarına yol açmıştır. Sosyal medya ve bazı platformlarda adanın bir kısmının İsrail tarafından radar veya gizli askeri üs olarak kullanılacağına dair doğrulanmamış iddialar mevcuttur. [3, 4]
Proje kapsamında adaya lüks konutlar, gastronomi bölgeleri ve bir turistik marina yapılması planlanmaktadır. [1]
Ada daha önce Sovyet denizaltı üssü olarak kullanılmış, 2015 yılından itibaren ise sınırlı olarak turist ziyaretine açılmıştır. [5, 6]
Arnavutluk bir NATO üyesidir; bu nedenle adadaki herhangi bir yapılaşma veya kullanım değişikliği bölgesel güvenlik tartışmalarını da beraberinde getirmektedir. [7]
Sazan Adası şu an resmi olarak bir İsrail askeri üssü değildir; ancak adanın Jared Kushner tarafından satın alınması ve İsrail ile olan güçlü ticari/politik bağları, bölgenin gelecekte bir istihbarat veya lojistik noktası olabileceğine dair komplo teorilerini ve tartışmaları tetiklemiştir.
Arnavutluk hükümetinin İsrail ile olan güçlü bağları ve İran muhalifi gruplara ev sahipliği yapması gibi unsurlar, adanın bir gün İsrail için stratejik veya istihbarat amaçlı bir “uç karakol” (outpost) haline gelebileceği iddialarını beslemektedir. 4
[1] https://rtsh.al
[6] https://zamin.uz
