Şâtıbî’nin el-Muvâfakât adlı eserindeki tümevarımsal yöntem ve makasıd teorisi çerçevesinde şekillenen bu yedinci mesele, önceki altı meselede temellendirilen ilahi iradenin ve şer’i hükümlerin gayelilik ilkesiyle doğrudan bağlantılıdır. Daha önceki meselelerde şeriatın konuluş gayesinin kulların dünya ve ahiret maslahatlarını temin etmek olduğu, bu maslahatların zarûriyyat (zorunlu ihtiyaçlar), hâciyyât (giderilmesi gereken güçlükler) ve tahsîniyyat (güzel olan davranışlar) […]

Şer’i hükümlerin ve toplumsal faydaların (maslahatlar) temelini oluşturan zorunlu ihtiyaçlar (zaruriyyat), ikincil ihtiyaçlar (haciyyat) ve güzelleştirici unsurlar (tahsiniyyat) şeklindeki üç ana mertebeyi açıkladıktan sonra, bu esasların kendi içindeki derinliğini kavramak gerekmektedir. Nitekim ilk meselede ele alınan bu üç ana kategori, sadece kendi temel yapılarından ibaret değildir; her bir mertebenin varlığını pekiştiren, koruyan ve işlevini en […]