11 Eki 26 - Paz 7:00:am
Koyu Açık

Blog Post

Fikir Yorum > 2026 > Ekim

Muvâfakât Okumaları: Makâsıd, Şari’in Şeriat’ın Konulmasındaki Kastı: 4. Mesele

Önceki Bölümle Bağlantı: Maslahatların Hiyerarşik Yapısı Şâtıbî, makasıdü’s-şerîa (şeriatın gayeleri) bağlamında dinî ve dünyevî maslahatları zaruriyyât (olmazsa olmaz temel esaslar), hâciyyât (hayatı kolaylaştıran ihtiyaçlar) ve tahsîniyyât (estetik, ahlakî ve edebe dair güzellikler) olmak üzere üç ana mertebeye ayırmıştı. Bu dördüncü meselede ise, söz konusu üç mertebe arasındaki ontolojik ve hukuki bağ, birbiriyle olan ilişkisi ve […]

Devamı

Aynı Kıble, Farklı Coğrafyalar: Mekke’de Bir Ümmet Tecrübesi

Bangladeş’ten Almanya’ya, Fransa’dan Kuzey Kıbrıs’a kadar farklı coğrafyalardan gelen gençler, Kur’an-ı Kerim’in dilini öğrenmek için Mekke’de buluştu. Bir ay süren bu program, Müslümanların kardeşliğinin sadece sözde kalmadığını, günlük hayatta da ne kadar güçlü ve gerçek bir bağ olduğunu bir kez daha hatırlattı. 2026 Mekke Arapça Dil Okulu katılımcıları. Fotoğraf: Yazarın arşivi. Veda gecesi otel lobisinde […]

Devamı

Farkı Fark Etmek: Teslimiyet Kavramı (1)

Bugünkü yazımda insan hayatını yakından ilgilendiren bir kavram üzerinde durmak istiyorum. Evet, “Teslimiyet Kavramı” ve bunun hayata yansımaları üzerinde durmak istiyorum. Bu öyle bir kavram ki birisine olan teslimiyet insanı cehenneme, diğerine olan teslimiyet ise insanı cennete götürür. O halde teslimiyet nedir? Teslimiyet, bir kişinin kendi iradesini gönüllü olarak bir başka güce, iradeye (beşerî kaynaklı […]

Devamı

Ahmet Cevdet Paşa’nın Kur’an Tercümesi: 41 – Cevdet Paşa Meali – Fussilet Suresi

Ahmet Cevdet Paşa’nın Kur’an’ı Kerim’in metni ile birlikte tercümesi 1928 yılında Türk Neşriyat Yurdu tarafından yayınlanmış. Yakup Döğer Bey’in Latin alfabesine çevirisiyle; okuyucunun anlama zorluğu çekeceğini düşündüğümüz kelimeleri parantez içinde sadeleştirerek yayınlıyoruz. (Bu Latin alfabesine çevirinin orijinal Osmanlıca metnine ARŞİV bölümünden ulaşabilirsiniz.) https://fikiryorum.net/arsiv/ahmet-cevdet-pasa-kuran-kerim-meali-osmanca-1/) 41- Cevdet Paşa Meali – Fussilet Suresi Rahmet ve inayet sahibi Allah’ın […]

Devamı

3- Hayrettin Karaman’ın İslam, İslami Hareket ve Devlet Anlayışındaki Değişim

İslami Hareketlerin Teorik Sınırı Karaman’ın demokrasi konusundaki değişimini, İslami hareketlerin XX. yüzyıl boyunca yaşadığı daha geniş dönüşümden bağımsız düşünmek zordur. Bu hareketlerin önemli bir bölümü başlangıçta yalnızca bireysel dindarlığı değil, toplumu ve devleti de İslam’ın temel ilkeleri doğrultusunda yeniden düzenlemeyi hedefledi. Karaman’ın kendi yazılarında da İslam’ın devlet, siyaset ve hukuk alanlarını kapsadığı açıkça savunulmaktadır. Ancak […]

Devamı

2- Hayrettin Karaman’ın İslam, İslami Hareket ve Devlet Anlayışındaki Değişim

7. 2014: Eski ve yeni söylemin aynı anda görünmesi 2014 yılı Karaman’ın düşüncesindeki geçişi görmek açısından özellikle önemlidir. Bir yandan demokrasi konusunda “demokrasinin esası İslam’la katiyetle bağdaşmaz” demektedir. Öte yandan demokratik mekanizmanın kullanılabileceğini söylemektedir. Aynı dönemde “İslam ülkelerinde demokrasi” çizgisinde ise seçim, denetim ve yöneticilerin görevden alınması gibi demokratik mekanizmaları İslami devletin içinde düşünmektedir. Bu […]

Devamı

Hayrettin Karaman’ın İslam, İslami Hareket ve Devlet Anlayışındaki Değişim  -1-

Prof. Dr. Hayrettin Karaman, Türkiye’de İslam hukuku ve İslamcı düşüncenin etkili isimlerinden biridir. Onun uzun yıllara yayılan yazıları incelendiğinde, İslam’ın devlet ve siyasetle ilişkisi konusunda temel bir sürekliliğin yanında, özellikle demokrasi meselesinde dikkat çekici bir değişim görülür. Bu değişimi doğru anlayabilmek için Karaman’ın düşüncesini üç aşamada ele almak gerekir: İslam’ın yalnızca bireysel bir din olmadığı […]

Devamı

Modern Ezberlerin Gölgesinde Ahlak ve Yasa

Amin Maalouf’un Doğudan Uzakta isimli romanında şöyle bir cümle var: “Bir dinleri olduğu için ahlaka ihtiyaçları kalmamış gibi davranıyorlar.” Cümlenin önünde şöyle ifade var: “Dini her işe karıştırıyorlar ve ona hizmet ettiklerini sanırken, aslında kendi ihtirasları veya kendi delice hevesleri için dini kullanıyorlar. Ahlakın yerine dini geçiren insanların sayısı durmadan artıyor. Sana caiz olandan ve […]

Devamı

Te’vil Kavramının Semantik, Etimolojik ve İslâmî İlimlerdeki Anlam Haritası

İslâmî düşünce geleneklerinin, metin kavrayışlarının ve epistemolojik tartışmaların merkezinde yer alan te’vil, lafzın zâhirî (açık/görünen) manasından öteye geçerek onun nihai amacına, aslına ve kastedilen deruni anlamına ulaşma çabasını ifade eden anahtar bir kavramdır. 1. Etimoloji ve Köken Bilgisi Kelimenin Kök Yapısı Te’vil kelimesi, Sami dil ailesine ait ”  “ا-و-ل(a-v-l) kökünden türemiştir. Arapça gramerinde Tef’îl babında […]

Devamı

Joseph A. Massad, Liberalizmde İslam (Kitaptan notlar ve şerhler) -4-

RAND Corporation 2003 yılında bir rapor yayınladı:Raporda ABD’nin hangi İslam türlerini üretmesi gerektiğinin tespiti yapılıyordu. Rapor hedefini en başında özetlemişti:“İslam Muazzam bir sosyal ve siyasi etkisi olan önemli bir din. Bir dizi ideolojiye ve siyasi eyleme ilham verebiliyor. Bunların bazısı küresel istikrar için tehlikelidir (Küresel istikrar dediğinin ABD ve müttefiklerinin dünyayı sömürdükleri düzenin devamı olduğunu […]

Devamı