24 Eki 26 - Cts 7:00:am
Koyu Açık

Blog Post

Fikir Yorum > 2026

Muvâfakât Okumaları: Makâsıd, Şari’in Şeriat’ın Konulmasındaki Kastı: 6. Mesele

Uhrevi Maslahat ve Mefsedetlerin Mahiyeti İslam hukuk usulünün temel kavramlarından olan maslahat (fayda/yarar) ve mefsedet (zarar/kötülük), dünya hayatında olduğu gibi ahiret hayatında da geçerlidir. Ancak ahiret halleri akılla değil, tamamen nakille (ayet ve hadislerle/sema) kavranabilir. 1. Uhrevi Maslahat ve Mefsedetlerin İki Ana Kısımı Şatibi, ahiretteki fayda ve zararları mücerret (katkısız) ve mütecanis/karışık (iç içe geçmiş) […]

Devamı

Fil Suresi

Fil Suresi, adını birinci ayette geçen “Ashab-ı Fil” (fil sahipleri) ifadesinden alır. Surenin Mekki olduğu konusunda görüş birliği vardır ve tarihi arka planı dikkate alındığında Mekke döneminin hemen başlangıcında nazil olduğu anlaşılmaktadır. Kur’an-ı Kerim’in 105. suresi olan ve nüzul sırasına göre 19. sırada yer alan bu beş ayetlik sure, Hz. Muhammed’in (sav) peygamberliğinden kısa bir […]

Devamı

Tutsak Sesler: Filistin’de Algoritmik Ses Gözetimi

Sarah Fathallah tarafından 7amleh (Arap Sosyal Medyayı Geliştirme Merkezi) için kaleme alınan ve Birzeit Üniversitesi İbrahim Abu-Lughod Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü iş birliğiyle yayınlanan “Captive Voices: Algorithmic Voice Surveillance in Palestine” (Tutsak Sesler: Filistin’de Algoritmik Ses Gözetimi) başlıklı kapsamlı rapor, Filistinlilerin sesli iletişimlerinin İsrail işgal rejimi tarafından nasıl hedef alındığını, engellendiğini, bulut altyapılarında saklandığını ve yapay […]

Devamı

Bir Hadis: İlim Öğrenmekle fıkıh Tefakkuh etmekle …

İlim ancak öğrenmekle, fıkıh ise tefakkuh etmekle elde edilir. “إِنَّمَا الْعِلْمُ بِالتَّعَلُّمِ، وَالْفِقْهُ بِالتَّفَقُّهِ” Bu rivayet, ilim öğrenmenin ve derin bir anlayış kazanmanın insanın gayretiyle ilişkisini anlatması bakımından dikkat çekicidir. Özellikle “Tefakkuh sonradan kazanılabilir mi?”, “Bilgi sahibi olmakla bir şeyi gerçekten anlamak arasında fark var mıdır?” ve “İnsan anlayışını geliştirmek için nasıl bir çaba göstermelidir?” […]

Devamı

İngiliz İstihbaratı, İsmail Kemal Bey ve Arnavutluk’un Koparılışı

Çöken Osmanlı’nın Gölgesinde Bir İngiliz Stratejisi: Arnavutluk’un Koparılışı Balkanlar’ın 20. yüzyılın başındaki trajik dönüşümü, yalnızca yerel milliyetçiliklerin ve etnik çatışmaların bir sonucu değildir. Bu süreç; büyük devletlerin, özellikle de Britanya İmparatorluğu’nun ince işlenmiş diplomatik, istihbari ve psikolojik müdahaleleriyle şekillenmiştir. Bu stratejinin en somut ve tipik örneklerinden biri, Osmanlı İmparatorluğu’nun Balkanlar’daki son kalesi sayılan Arnavutluk’un koparılışında […]

Devamı

Dücane Cündioğlu’nun Entelektüel Serüveni

Dücane Cündioğlu’nun entelektüel serüveni, Türk düşünce hayatında ve özellikle İslamcı-muhafazakâr gelenekte en çok tartışılan, kutuplaştırıcı ve dramatize edilen dönüşüm hikâyelerinden biridir. İnsanın geçmişini aşması mümkündür. Fakat geçmişini aşmak ile geçmişini yalnızca geride bırakmak aynı şey değildir. İlkinde eleştiri, gerekçelendirme ve düşünsel hesaplaşma vardır; ikincisinde ise önceki düşüncelerin hangi nedenlerle terk edildiği sorusu cevapsız kalabilir. Bu […]

Devamı

“Mebusluk” ve Devlet

“Mebusluk” bizde büyük ve yüce bir rütbedir. Daha yücesi yoktur çünkü yasamayı, yürütmeyi bunlar yapar, bunların üstünde başka yüce yoktur. Bakan, başbakan, cumhurbaşkanı da bunlardan seçilir.. Mebus olmuşsan bir bakıma devlet oluyorsun, devlet adamı oluyorsun, yüceler arasına giriyorsun, yasama meclisine halk tarafından seçilip yollanmış vekil sayılıyorsun. Halk nezdinde büyük nüfuz sahibi ediliyor, sülalece itibara ve […]

Devamı

İstidraç: “Cezalandırılmıyorum, o halde haklıyım”

İslam düşüncesinin hem felsefi hem psikolojik açıdan en sarsıcı, adeta “ilahi bir illüzyon” anatomisi sunan kavramı istidraç, kelime kökeninden semantik kırılmalarına, farklı dillerdeki karşılıklarından günümüz popüler kültürüne uzanan çok katmanlı bir kavramdır. 1. Etimoloji ve Kelime Kökünün İzinde Arapça d-r-c (د-ر-ج) kökünden türeyen istidrâc, sözlükte “birini derece derece yükseltmek, basamak basamak ilerletmek, fark ettirmeden bir […]

Devamı

Muvâfakât Okumaları: Makâsıd, Şari’in Şeriat’ın Konulmasındaki Kastı: 5. Mesele

Dindeki hükümlerin temel amacı kulların faydasını (maslahat) sağlamak ve zararları (mefsedet) gidermektir. Ancak dünya hayatının doğası gereği, karşılaştığımız durumlar her zaman yalın veya katıksız bir fayda yahut zarar sunmaz. Bu bölüm varlık alemindeki bu karmaşık yapının fıkhi hükümlere (şer’î hitap) nasıl yansıdığını ve Şâri’in (Hüküm Koyucu olan Allah’ın) emir ve yasaklarındaki temel ölçüyü açıklamaktadır. 1. […]

Devamı

İngilizlerin Yerel Otoritelere Nüfuzu: Şerif Hüseyin Örneği

Şerif Hüseyin b. Ali, 1853’te İstanbul’da doğmuş, gençliğinin bir bölümünü Mekke’de geçirdikten sonra II. Abdülhamid döneminde uzun yıllar Osmanlı devlet merkezinde yaşamıştı. 1892’de Şûrâ-yı Devlet üyeliğine getirilen Hüseyin, yaklaşık 16 yıl İstanbul’da kaldı. 1908’de Mekke Emirliği boşalınca Hicaz’a gönderildi. Dolayısıyla 1915’te İngilizlerle temas kuran kişi; Osmanlı sisteminin dışında yetişmiş bir yabancı değil, imparatorluğun merkezini ve […]

Devamı